www.Conspicuous.eu/actueelnieuws

Philips en de Veghelse wonderlamp

In Volkskrant on 19/05/2015 at 18:14

In theorie werkt het: met subtiel licht de consument sturen. Als dit ook in de praktijk werkt, kan het de geplaagde middenstand helpen. Philips en de gemeente Veghel proberen het uit.

‘Muziekjes’, kirt de 5-jarige Zaina Bouazza op de schouder van haar vader Mohammed. De twee lopen door Het Steegje in Veghel, dat door Philips is opgetuigd met ledlampen en geluidsboxen. Het licht- en geluidsysteem moet de kooplust van de Veghelaren aanwakkeren. Zaina wijst enthousiast naar de lampjes, maar vader Bouazza heeft zijn twijfels. ‘Of ik hierdoor meer ga kopen? Natuurlijk niet.’

De lampjes, die verschillende kleuren kunnen aannemen en patronen kunnen vormen, zijn bevestigd aan halve bogen die boven de hoofden van de bezoekers lijken te zweven. De zwarte geluidsboxen, waaruit volgens veel Veghelaren ‘Eftelingmuziek’ komt, zijn verstopt tussen de lampen en het groen dat tegen de muur van het straatje groeit.

Het-steegje-in-VeghelPhilips zet de laatste jaren zwaar in op complexe lichtsystemen. Met variaties in kleuren en lichtintensiteiten beweert het bedrijf steden veiliger, aantrekkelijker en leefbaarder te maken. In Eindhoven heeft Philips samen met de universiteit een lichtproject opgezet om de uitgaansstraat Stratumseind veiliger temaken.‘Als er ergens een opstootje is, kunnen we bijvoorbeeld de lichtintensiteit verhogen en het geluid harder zetten. Dat prikkelt mensen om weg te gaan’, zegt Mark van Doorn, hoofd van het ontwerpteam bij Philips. Volgens het electronicaconcern is wetenschappelijk bewezen dat licht het gedrag van consumenten beïnvloedt.

Uit een onderzoek van de Universiteit Hasselt blijkt bijvoorbeeld dat warm licht klanten langer in een supermarkt houdt. Bij koud licht nemen ze sneller hun aankoopbeslissingen. Bovendien stuurt licht de prijsperceptie: wit licht gecombineerd met oranje muren geeft consumenten het gevoel dat producten goedkoop zijn. Zachte kleuren doen het tegenovergestelde, dan lijken producten extra duur. Of de theorieën ook in de open lucht opgaan is niet bekend. Het straatje in Veghel is voor Philips een proeftuin. De Erasmus Universiteit voert de metingen uit. De gemeente laat weten dat de eerste resultaten positief zijn: zowel de parkeerinkomsten als de winkelomzetten zouden gestegen zijn.

Oorzaak
Maar het zal moeilijk te bewijzen zijn dat de gestegen verkopen te danken zijn aan het licht- en geluidssysteem, zeggen lichtexperts. Andere factoren, zoals gunstig weer, kunnen de cijfers hebben beïnvloed. Bovendien kunnen de ondernemers hun gedrag hebben veranderd nadat de lampen zijn opgehangen.‘ Er zijn meerdere dingen tegelijk veranderd. Daarom kun je niet zomaar aannemen dat het licht de oorzaak is’, benadrukt Sylvia Pont, lichtexpert bij de TU Delft.

Wetenschappers zien licht in toenemende mate als potentiële oplossing voor maatschappelijk problemen als winkelleegstand en agressie. ‘We hebben veel getest in laboratoria. Praktijkproeven moeten de theorie nu in de echte wereld toetsen’, zegt Antal Haans, omgevingspsycholoog van de TU Eindhoven. In Veghel moet het bijzondere lichtsysteem het centrum weer bruisend maken. In de lente, op een druilerige dag bijvoorbeeld.‘Dan kun je licht met pasteltinten laten schijnen. Door die kleur denken mensen die door de winkelstraat lopen onbewust aan de lente. Dan zijn ze onbewust in de stemming om zomerkleding te kopen’, zegt Philipsman VanDoorn.

Het Steegje, dat voor 500 duizend euro is verbouwd, is nog maar de eerste testfase. Eind deze zomer, als het centrum een facelift van 6,8 miljoen euro ondergaat, gaan Philips en de gemeente het hele centrum van lampenkappen voorzien. In oktober gaan die aan. Het licht in de kappen kan aangepast worden, en ook het geluid, dat verandert met de seizoenen en het tijdstip van de dag, moet ertoe leiden dat consumenten met meer plezier en langer winkelen. ‘Consumenten kopen tegenwoordig net zo makkelijk op internet. Je moet iets extra’s bieden om ze naar een fysieke winkel te lokken. Licht trekt mensen aan’, zegt VanDoorn.

Veghel heeft zoals veel gemeenten te kampen met fikse leegstand door de opkomst van het online winkelen. In de Kalverstraat, een belangrijke winkelstraat in Veghel, staan zeven panden leeg. De ondernemers vinden het fijn dat de gemeente ze helpt met het lichtsysteem, want iedere hulp ismeegenomen. ‘Als er mooi licht schijnt en alles netjes is, ziet het er wel beter uit’, zegt de eigenaar van boekhandel Schellen. Maar geen van de ondernemers ziet duidelijk verband tussen de nieuwe verlichting en hun omzetten. Bovendien zijn veel ondernemers – en andere Veghelaren – kritisch over de hoge kosten. ‘5 ton is wel erg veel voor een steegje en een paar lampen’, zegt een ondernemer. De bakkersvrouw, van bakkerij Verhoeven: ‘Ik ga er echt niet meer broden door verkopen, hoor.’

Humeur
Daar denkt de gemeente anders over. Volgens wethouder Jan Gooijaarts van ruimtelijke ordening zijn drastische maatregelen nodig om het doodgebloede centrum weer levendig te maken. ‘Wij zullen onze nek uit moeten steken en nieuwe, innovatieve wegen in moeten slaan.’ Het idee van Philips is zo gek nog niet, zegt Art Frickus van onderzoeksbureau Conspicuous. Volgens Frickus, niet betrokken bij het project, kan licht bijdragen aan een goed humeur bij klanten. Zo kan licht bepalen hoe consumenten winkels of producten waarderen. ‘De winkels en producten moeten dan wel aanspreken. Bovendien moet het licht aansluiten op waarneming en met zintuigen als reuk en tast.’ De Veghelaren hebben hun steegje nog niet volledig in de armen gesloten. ‘Het is best leuk om zo binnen te lopen’, zegt Thea Danen. ‘Maar het is niet zo dat ik nu meer ga kopen. Ik koop alleen de spullen die ik nodig heb.’

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: